W wytycznych z 2025 r. ESC przedstawia rekomendacje dotyczące wzajemnych zależności zdrowia psychicznego i chorób układu krążenia. W serii podcastów prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz (kardiolog i internista) oraz dr n. med. Piotr Wierzbiński (psychiatra) wskazują jak wdrożyć te wytyczne w codziennej praktyce kardiologów, internistów, lekarzy rodzinnych (POZ) i lekarzy innych specjalistów. Każdy odcinek stanowi praktyczny przewodnik, podkreślając dwukierunkowe zależności między psychiką a sercem.
Zdrowie psychiczne i zaburzenia zdrowia psychicznego u osób z chorobami układu krążenia
W tym odcinku eksperci omawiają podstawy kardiopsychiatrii z perspektywy gabinetu lekarskiego. Podkreślają, jak zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, PTSD, SMI) skracają życie głównie ze względu na występujące lub rozwijające się choroby układu krążenia – poprzez czynniki takie jak palenie, nadużywanie alkoholu, otyłość, cukrzycę i niską adherencję. Omówione są dwukierunkowe zależności: pacjenci z zaburzeniami psychicznymi rozwijający CVD oraz pacjenci kardiologiczni z wtórnymi zaburzeniami psychicznymi. Rozmówcy wskazują też praktyczne narzędzia dla lekarzy nie-psychiatrów: rozpoznawanie depresji i lęku podczas krótkiej wizyty, wskazówki do pilnego skierowania do psychiatry.
Ciężkie choroby psychiczne i choroby układu krążenia
Odcinek skupia się na ciężkich zaburzeniach psychicznych (schizofrenia, nawracająca depresja, choroba afektywna dwubiegunowa – ChAD, zaburzenia schizoafektywne) i ich wpływie na CVD. Eksperci podkreślając problemy z wdrożeniem wytycznych ESC w praktyce lekarzy innych specjalizacji niż psychiatria, kwestię adherencji terapeutycznej u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi i ryzykiem sercowo-naczyniowym w tej grupie pacjentów.
Psycho-cardio team – opieka zintegrowana
Eksperci dyskutują o koncepcji „psycho-cardio teamu” z wytycznych ESC 2025, rozszerzając klasyczny „heart team” o psychiatrę. Omówione są dane epidemiologiczne i modele zintegrowanej opieki.
Identyfikacja problemów ze zdrowiem psychicznym u osób z chorobami układu krążenia
Odcinek koncentruje się na rozpoznawaniu zaburzeń psychicznych u pacjentów z CVD i metabolicznymi, z praktycznymi narzędziami i pytaniami m.in.: różnicowanie „charakter pacjenta” vs zaburzenie utrudniające leczenie; dlaczego proste pytania o sen, łaknienie, kontrolę ciśnienia warto zadać pacjentom po zawale czy z niewydolnością serca; jakie skale przesiewowe stosować; objawy alarmowe: anhedonia, zmiany łaknienia, bezsenność, lęk (uogólniony lub napadowy) maskujący problemy kardiologiczne; dlaczego należy wdrożyć screening podczas każdej wizyty.
Prewencja i leczenie problemów ze zdrowiem psychicznym u osób z chorobami układu krążenia – Model schodkowy: psychoedukacja, styl życia, interwencje psychologiczne
Odcinek omawia niefarmakologiczne interwencje w modelu schodkowym, przed farmakoterapią m.in. model schodkowy – od psychoedukacji po interwencje psychologiczne; wpływ osobowości (lękowa, narcystyczna) na adherencję; filary prewencji jak sen, aktywność fizyczna, relacje społeczne; współczesne czynniki jak stres informacyjny, izolacja u seniorów i młodzieży; psychoedukacja i aktywność fizyczna jako „interwencja psychiatryczna” – kluczowa w redukcji depresji i CVD.
Prewencja i leczenie problemów ze zdrowiem psychicznym u osób z chorobami układu krążenia – Model schodkowy: leczenie farmakologiczne i opieka specjalistyczna dla cięższych przypadków
W odcinku rozmówcy przechodzą do farmakoterapii i opieki specjalistycznej m.in.: kiedy leczyć samodzielnie vs kierować do specjalisty i „czerwone flagi” (ChAD, schizofrenia, myśli samobójcze); depresja, lęk lub bezsenność – jaką farmakoterapię może wdrożyć lekarz nie-psychiatra i jakich leków unikać; jakie połączenie leków psychiatrycznych i kardiologicznych może nieść ryzyko krwawienia czy hiponatremii.
Ta seria podcastów to nieocenione narzędzie do wdrożenia wytycznych ESC 2025. Zachęcam lekarzy do odsłuchania odcinków, aby zintegrować kardiopsychiatrię w praktyce.
Dołącz do Medico PZWL i poznaj wszystkie funkcjonalności platformy!
✔ Idealne narzędzie dla lekarzy POZ