Dr hab. n. med. prof. CMKP Adam J. Sybilski w wykładzie wideo omawia temat świstów oddechowych u dzieci, które należą do najczęstszych powodów do niepokoju u rodziców
i są ważnym sygnałem ostrzegawczym w pediatrii. Mogą występować zarówno przy wdechu, sugerując zwężenie w obrębie gardła czy krtani, jak i przy wydechu, co zwykle świadczy o problemie występującym w oskrzelach lub oskrzelikach.
Co to są świsty?
Mogą występować zarówno przy wdechu, sugerując zwężenie w obrębie gardła czy krtani, jak i przy wydechu, co zwykle świadczy o problemie w oskrzelach lub oskrzelikach. Mogą mieć również charakter mieszany i być obecne w obydwu fazach oddechu.
Świsty mogą być nieobecne w ciężkim napadzie astmy, gdy zwężenie dróg oddechowych jest bardzo nasilone. Taka sytuacja może być zwiastunem niewydolności oddechowej.
Dlaczego świsty występują u dzieci?
Ekspert podkreśla fakt, że drogi oddechowe dziecka są krótkie i wąskie. Szkielet krtani, tchawicy, oskrzeli jest wiotki z dużą ilością gruczołów śluzowych. Dzieci posiadają też mniejszą zdolność do efektywnego kaszlu.
Świsty i astma
Według danych epidemiologicznych przedstawionych przez eksperta trudno jest określić czy najpierw pojawia się astma, czy najpierw występują świsty. Świszczący oddech jest powszechny w wieku przedszkolnym, a prawie 50% dzieci doświadcza co najmniej jednego epizodu świszczącego oddechu w pierwszych sześciu latach życia.
Co najmniej 40% dzieci ma nawracające epizody oddechu świszczącego przed ukończeniem trzech lat. U około 8% dzieci świsty, które wystąpiły w pierwszych latach życia, mogą rozwinąć astmę w późniejszym dzieciństwie.
Ekspert podkreśla też znaczenie pewnych czynników ryzyka na rozwój astmy dziecięcej (PARS), takich jak m.in.: astma u rodzica, świsty u dziecka niezwiązane z infekcją, uczulenie na co najmniej dwa alergeny (wziewne i/lub pokarmowe).
Świsty – leczenie
Zalecenia w przypadku świstów epizodycznych – tylko przy infekcjach wirusowych górnych dróg oddechowych:
• mAPI dodatni: okresowo lub codzienne wGKS. W zależności od płci, rasy, uczuleń lub braku uczuleń na aeroalergeny
• mAPI ujemy: azytromycyna okresowo lub w razie zaostrzeń
Według zaleceń zagranicznych w przypadku występowania świstów przetrwałych/stałych – kilka epizodów w roku, trwających co najmniej jeden dzień i negatywnie wpływających na sen, a w zależności od uczulenia na alergeny: codziennie wGKS. W przypadku braku uczulenia na alergeny codziennie wGKS lub okresowo, w razie zaostrzeń codziennie wGKS lub codziennie montelukast.
Podsumowanie
mAPI i PARS to narzędzia do identyfikacji niemowląt zagrożonych rozwojem astmy. Leczenie świstów uzależnione jest od płci, rasy, wieku dziecka i czynników rozwój astmy. Nawracający, wirusowy świszczący oddech pozostaje wyzwaniem klinicznym, dotykającym dzieci w wieku przedszkolnym.
W ciągu ostatnich dwóch dekad świsty są obiektem badań klinicznych, ale potrzebne są też badania dodatkowe, które określą strategie leczenia, aby jak najlepiej dopasować je do określonych fenotypów
i endotypów.