Współpraca między lekarzem, dzieckiem i jego rodziną jest fundamentem skutecznej terapii. Elektroniczne urządzenia monitorujące i nowe technologie mogą wspierać regularność stosowania inhalacji, poprawiając efektywność leczenia. Jak podkreśla dr hab. n. med. Adam J. Sybilski, wybór inhalatora powinien uwzględniać potrzeby pacjenta — prostota obsługi i atrakcyjny wygląd urządzenia często zwiększają chęć jego regularnego używania.
Rozpoznanie astmy jest sporym wyzwaniem szczególnie u małych dzieci. W każdym wieku pacjent chory na astmę spotyka się z różnymi problemami i każdy wiek ma swoja specyfikę w postepowaniu i leczeniu tej choroby.
Ekspert omawia problemy diagnostyczne lekarza prowadzącego, na przykładzie pacjentów w wieku 6-11 lat:
• problemy terapeutyczne: nieumiejętne stosowanie inhalatorów
• niewłaściwe stosowanie się do zaleceń
U młodzieży w wieku 12-18 lat:
• problemem jest z tzw. compliance, czyli niestosowanie się do zaleceń
• palenie papierosów, w tym e-papierosów
• problemy wychowawcze
W dużym badaniu klinicznym, którego wyniki opublikowano w The Lancet ”Asthma management and control in children, adolescents, and adults in 25 countries: a Global Asthma Network Phase I cross-sectional study” z 2023 r. wzięły udział dzieci, młodzież i osoby dorosłe z 25 krajów. Wnioski z tych badań mówią, że dobrze kontrolowana astma dotyczy jedynie 44,1% dzieci, 55,4% młodzieży i 61,1% osób dorosłych.
Czy według badań astma u dzieci jest dobrze kontrolowana?
Ekspert powołuje się też na badania opublikowane w „Adherence in childhood asthma: the elephant in the room” z 2014 r. w których użyto określenia „słonia w pokoju” w odniesieniu do leczenia astmy. „Słoń w pokoju” to obawa przez nieistniejącymi problemami wśród dzieci i młodzieży w odniesieniu do leczenia astmy. Nawet 75% dzieci nie stosowało „adherence”. Nowsze badania niestety to potwierdzają – określenie „słonia w pokoju” wciąż jest aktualne.
Pierwsza stosowana w terapii inhalacyjnej zasada to „adherence”, zwłaszcza w astmie i wymaga współpracy dziecka, rodzica i lekarza oraz dobrania odpowiednich urządzeń do wieku pacjenta. Kolejna zasada to „compliance”, czyli przestrzeganie zaleceń lekarza w odniesieniu do odsetek przyjmowanych dawek leku. Bardzo ważna jest wytrwałość, czyli „persistance” i „concordance”, czyli współudział pacjenta w wyborze terapii, ale tez współodpowiedzialność za efekt leczenia.
Czy dobór odpowiedniego narzędzia jest dobrym rozwiązaniem?
Według eksperta istotny jest dobór urządzenia do przeprowadzenia skutecznej inhalacji. Należy podkreślić to, że żadne badanie nie wykazało różnic w efekcie terapeutycznym i sposobu podania leku, w żadnej grupie pacjentów. Najważniejsze jest to, żeby lek był podawany prawidłowo, tzn. należy stosować prawidłową technikę. Technologie cyfrowe mogą pomóc w „adherence” i nawet uatrakcyjnić podawanie leku, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.
Jakie cechy urządzenia są istotne dla pacjentów w wieku 7-15 lat?
• licznik dawkowania
• łatwość obsługi
• czas trwania inhalacji
Mniej istotne cechy to:
• kolor
• dyskretny i atrakcyjny wygląd
Żródło: Inhalation Devices in 7- to 15-Year-Old Children with Asthma – A Patient Preference Study, 2023, wyd. Dovepress.